Jezelf verliezen in een relatie: Hoe vind je de weg terug naar jezelf?
Je weet niet meer precies wanneer het begon. Maar ergens onderweg ben je iets kwijtgeraakt. Je past je aan, je slikt dingen in, je vraagt je niet eens meer af wat je zelf wilt op een vrijdagavond. Je kijkt naar je partner, naar jullie leven, en het lijkt van buiten te kloppen. Maar van binnen knaagt iets. Een leeg gevoel. Een soort heimwee. Alsof je mist wie je ooit was.
Jezelf verliezen in een relatie gebeurt zelden in één klap. Het is een geleidelijk proces. Een beetje minder je mening geven, een hobby die je laat vallen, een keer niet zeggen wat je voelt. Tot je op een dag in de spiegel kijkt en denkt: wie ben ik eigenlijk geworden?
Goed nieuws: dit is niet het einde. Het is vaak juist het begin. Het moment waarop iets in jou wakker wordt en zegt: zo wil ik niet verder. In deze blog lees je hoe jezelf verliezen er in de praktijk uitziet, waarom je het deed, en wat de eerste stappen terug naar jezelf zijn.
Hoe weet je dat je jezelf kwijt bent? 7 symptomen
Veel vrouwen die ik in mijn praktijk spreek, zijn zich niet bewust van hoe ver het gegaan is. Tot ze het op papier zien staan. Herken je jezelf in een paar van deze symptomen, dan ben je waarschijnlijk verder van jezelf afgedwaald dan je dacht.
1. Je weet niet meer wat je zelf wilt
Iemand vraagt waar je zin in hebt om te eten. Of welke film je wilt kijken. En je staart even in de leegte. Je bent zo gewend om mee te bewegen met de ander dat je je eigen voorkeur bent kwijtgeraakt. Of misschien wéét je het wel, maar durf je het niet uit te spreken — bang dat het niet goed valt.
2. Je past je stemming aan op die van je partner
Je voelt al bij binnenkomst hoe zijn pet staat. En je past je daarop aan. Vrolijk als hij vrolijk is, stil als hij somber is, voorzichtig als hij geprikkeld is. Je leeft niet meer zoals jij je voelt, je leeft naar zijn stemming. Je radar staat altijd aan.
3. Je hobby’s en vriendschappen zijn stilletjes verdwenen
Vroeger schilderde je. Of zong je in een koor. Of zag je je vriendinnen elke maand. Het is niet zo dat iemand het je verboden heeft, maar het is gewoon weggesijpeld. Andere prioriteiten, zegt je hoofd. Maar diep van binnen weet je dat je een stukje van jezelf hebt ingeleverd en niet meer terughaalt.
4. Je sluit jezelf af in plaats van te delen wat je voelt
Iets raakt je. Je voelt het in je buik, in je keel. En je zegt… niets. Je slikt het in. Want het is te ingewikkeld. Of het is geen goed moment. Of je hebt geen zin in een gesprek. Jezelf afsluiten in een relatie is een overlevingsstrategie — geen onverschilligheid. Het is je systeem dat zegt: het is hier niet veilig om mezelf te laten zien.
5. Je twijfelt aan je eigen waarneming
Je voelt iets, en meteen daarna komt het stemmetje: stel je niet aan, het zal wel meevallen, je bent te gevoelig. Soms is het de stem van je partner, soms een kritische stem van jezelf. Het effect is hetzelfde: je vertrouwt je eigen gevoel niet meer.
6. Je voelt je eenzaam, ook al ben je niet alleen
Een van de pijnlijkste tekenen. Je zit naast iemand op de bank en voelt je verder weg dan ooit. Niet omdat hij niet van je houdt — misschien wel — maar omdat jij je niet meer écht aanwezig voelt. Je bent het contact met jezelf kwijt en daardoor voelt alles vlakker.
7. Je bent moe op een manier die niet weggaat met slapen
Niet zomaar moe. Een diepe, lichamelijke moeheid. Want jezelf voortdurend wegcijferen kost energie. De radar aan houden, je inhouden, anderen lezen, jezelf in bedwang houden — het is fulltime werk. En je doet het al jaren.
Herken je drie of meer van deze symptomen? Dan is het tijd om eerlijk te kijken naar wat er gebeurd is. Niet om jezelf de schuld te geven, want je deed wat je dacht dat nodig was.
Niet jezelf kunnen zijn in een relatie: wat zegt dat?
Veel mensen denken dat “niet jezelf kunnen zijn” iets is wat de partner veroorzaakt. Hij accepteert je niet, hij geeft geen ruimte, hij is te dominant. En soms is dat ook zo. Maar vaker — en dit is de moeilijkere waarheid — zit het ook in jezelf.
Als je niet jezelf durft te zijn, betekent dat ergens dat je niet gelooft dat jouw echte zelf welkom is. Dat je vermoedt dat als je echt zou laten zien wat je voelt, denkt en wilt, je iets te verliezen hebt. Liefde. Veiligheid. De vrede in huis. Die overtuiging is meestal niet pas in deze relatie ontstaan — die droeg je al lang met je mee.
Dat is geen veroordeling. Het is juist hoopvol. Want als de overtuiging in jou zit, kun je er ook iets mee. Je hoeft niet te wachten tot je partner verandert om weer jezelf te kunnen zijn. Je kunt vandaag beginnen door te kijken naar welke kanten je van jezelf hebt weggestopt en waarom.
Is dit een teken dat de relatie ten einde is?
Niet per se. Jezelf kwijtraken in een relatie zegt iets, maar het zegt niet automatisch dat je de relatie moet verbreken. Het zegt: er moet iets veranderen. En de vraag is: wat?
Soms ligt de verandering in de relatie. Andere afspraken, eerlijker communiceren, opnieuw kennismaken met elkaar nu jij iets gaat terugnemen wat je was kwijtgeraakt. Veel relaties komen daar zelfs beter uit dan ze ervoor waren.
Soms ligt de verandering in jezelf. Je hebt jezelf weggegeven, en de relatie is daar niet de oorzaak van. Met een andere partner was je dit ook overkomen waarschijnlijk. Dan ga je aan jezelf werken terwijl je gewoon in je relatie blijft.
En soms blijkt onderweg dat de relatie niet kan meebewegen met wie je wordt als je weer jezelf bent. Dat is verdrietig, maar het is ook waardevol om te weten. Want je hoeft die keuze nu nog niet te maken. Je hoeft alleen de eerste stap te zetten: weer in contact komen met jezelf. De rest volgt vanzelf.
Hoe vind je de weg terug naar jezelf?
Het terugvinden van jezelf gaat niet door harder je best te doen. Niet door betere afspraken te maken of een cursus assertiviteit te volgen. Het gaat door zachter te worden voor jezelf en eerlijker te kijken naar wat je hebt weggestopt.
Een paar eerste stappen:
• Merk op wanneer je je aanpast. Niet om het meteen te veranderen. Gewoon: zien dat je het doet. Dat is de eerste stap uit de automatische piloot.
• Vraag jezelf vaker: wat wil ik? Klein beginnen. Welke film. Welk eten. Welke koffie. Je bouwt een spier op die je lang niet gebruikt hebt.
• Onderzoek waar je het pleasen geleerd hebt. Niet om iemand de schuld te geven, maar om te zien dat het ooit nodig was… en nu niet meer.
• Geef jezelf weer ruimte voor wat van jou is. Een hobby, een vriendin, een uurtje alleen. Omdat iedereen iets voor zichzelf nodig heeft.
• Wees eerlijk over wat je voelt. Eerst tegen jezelf. Voor je het tegen je partner kunt zeggen, moet je het zelf weten. Schrijven helpt. Stilte helpt. Niet wegrennen voor wat omhoogkomt helpt.
Dit zijn geen quick fixes. Het is een proces, en het vraagt tijd. Maar de eerste stappen kun je vandaag al zetten.
Een nieuw begin
Jezelf verliezen in een relatie is geen falen. Het is een teken dat je het lang met overleven hebt geprobeerd, en dat dat niet meer voldoet. Iets in jou wil meer. Meer eerlijkheid, meer ruimte, meer jij. Luister daarnaar.
Je hoeft niet te weten waar het naartoe gaat. Je hoeft alleen de eerste stap te zetten. En die kan zo klein zijn als jezelf één eerlijke vraag stellen: wat wil ik echt?
De rest volgt.
De meeste mensen die zichzelf wegcijferen noemen zichzelf al ‘pleaser’. Pleasen is een eigenschap die niet helpend voor je is en waar je langzaam aan kapot gaat. Wellicht kan dit boek jou helpen?
Waarom pleasen uitputtend is en hoe je ermee stopt.
Waarom zijn er zoveel pleasers? Die alles doen om anderen tevreden te stellen en graag aardig gevonden willen worden? Die nooit te beroerd zijn om verantwoordelijkheden op zich te nemen, die ‘weten’ wat anderen nodig hebben en zich daar moeiteloos naar voegen? En die daar vervolgens onder bezwijken en overbelast thuis komen te zitten? Ze willen dit misschien wel graag veranderen, maar in een wereld vol klagers, bulldozers en solisten is dat geen eenvoudige opgave. Zeker niet als je de perfecte pleaser bent.
Psycholoog en coach Saskia de Bel biedt in dit boek een concrete methode om te stoppen met pleasen. Ze geeft onmisbare inzichten in 4 typen mensen – we zijn allemaal in minimaal één van de kwadranten in te delen – gebaseerd op de schalen van assertiviteit en sociale gevoeligheid. Ze laat zien hoe je meer kan leven als jezelf. Haar methode helpt iedereen, ook de klager, bulldozer en solist, om uit de groef te stappen en een evenwichtskunstenaar te worden.
Als je op het plaatje hieronder klikt, ga je naar Bol.com, waar je het boek kunt bestellen. Waarom dan via deze link? Dit is een affiliatelink. Dit betekent dat jij hetzelfde betaalt, maar dat Bol.com ziet dat je het boek via mijn website gevonden hebt en ik een kleine commissie krijg. Bedankt als je mij dit gunt!
Meer blogs over aanpassen in een relatie:
Waarom kan ik mijn grenzen niet aangeven?