“Ik stop er mee. Hij maakt me zó boos. Ik laat me niet meer zo behandelen!”
Liefde kijkt niet op. Ze peutert geconcentreerd in de cake op tafel, gefascineerd door de combinatie van witte en donkere chocolade.
“Hoe laat je je dan wél behandelen?” vraagt ze, terwijl ze met haar vork door de sponzige massa roert.
Ik trek het bord bij haar weg.
“Daar heb ik drie uur aan gewerkt, dank je wel. Hij weet het altijd beter. Hoe bozer ik word, hoe rustiger hij blijft. Het is gewoon niet terecht wat hij zegt.”
Liefde kijkt met een schuin oog naar de cake. “Maar als het niet terecht is, waarom raakt het je dan?”
“Omdat hij me het gevoel geeft dat ik niet goed genoeg ben.”
Liefde pakt haar vork en wijst ermee naar de cake. “Zou je boos worden als ik zeg dat dit een wortelcake is?”
“Nee, natuurlijk niet. Het is een chocoladecake, dat zie je toch?”
Liefde: “Precies. Je weet wat het is. Je hoeft niets te verdedigen. Dus als jij net zo zeker zou weten dat jij goed genoeg bent..?”
Ik kijk haar van onder mijn fronsende wenkbrauwen aan. “Wacht even. Zeg je nu dat hij gelijk heeft?!”
Ze moet lachen om mijn verontwaardigde blik. “Soms doet het niet pijn omdat het waar is, maar omdat je het zelf nog gelooft.”
Auw. Niet leuk, maar ze heeft wel gelijk, nietwaar?
Want stel dat we 100% overtuigd zijn: “Ik ben leuk. Ik ben helemaal goed zoals ik ben. Er is geen haar op mijn hoofd die hier aan twijfelt. Ik accepteer mezelf helemaal en volledig.”
Waarom zouden we het dan nodig vinden om onze partner te overtuigen? Waarom zouden we al die energie en moeite daarin stoppen?
Dat is hetzelfde als dat iemand zegt dat je een wortelcake hebt gebakken en het is gewoon 100% duidelijk dat het een chocoladecake is. Het lijkt mij dat je die persoon dan aankijkt en denkt: ‘Okee…. ben je wel goed bij je pan? Nou ja… als jij per se wilt denken dat het een wortelcake is… doe je ding. Ik weet van mezelf wel hoe dit zit.’
En nu denk je vast: ‘Ja, maar dit gaat over een cake, dat zal me worst wezen. Maar als het over mij persoonlijk gaat is het wel anders.’
Snap ik, maar ik hoop niet voor je dat jouw zelfbeeld gevormd en bepaald wordt door wat die ander denkt over jou. Het is wel een beetje van de zotte dat een ander mens, met zijn verleden, blinde vlekken, fouten en mankementen jou een beetje gaat laten voelen dat jij niet goed genoeg bent, geen liefde waard bent, niet belangrijk genoeg bent, jezelf niet mag zijn, etc.
Mee eens?
Als het gedrag van de ander jou iets laat voelen over jezelf, wie z’n probleem is het dan? Moet die ander dan stoppen met het gedrag of is het handiger dat jij zelf in staat bent je innerlijke gemoedstoestand te managen?
Natuurlijk mag je verwachten dat er met je partner te praten valt en dat diegene emotioneel beschikbaar én volwassen genoeg is om jou te erkennen in je gevoelens, maar tegelijkertijd neem je wel verantwoordelijkheid voor je eigen emoties.
Emotionele volwassenheid in een relatie ziet er zo uit:
Stel dat Chris en Emma net een heftige discussie hebben gehad, voor de zoveelste keer. Maar vorige week hebben ze in relatietherapie geleerd hoe ze de destructieve, vicieuze cirkel kunnen doorbreken. Ze hebben een paar regels meegekregen:
1. Benoem naar elkaar dat je in het patroon zit en dat jullie nu moeten stoppen, voordat je er weer in meegezogen wordt.
2. Spreek af wanneer jullie het gesprek weer oppakken. Binnen 24 uur.
3. Maak gebruik van deze time-out om je gedachten en gevoelens op een rijtje te zetten. Schrijf het op en neem het mee naar het gesprek.
4. Vertel om beurten wat er met je gebeurde en hoe je je erbij voelde. Laat elkaar volledig uitpraten, ook al blijft het een paar minuten stil voordat je partner de woorden gevonden heeft. Hou het gesprek veilig en open. Bedank je partner dat ie zo eerlijk en open is.
Emma zegt: “Als ik een gesprek met je heb, wil ik graag dat je me uit laat praten. Ik heb soms het gevoel dat je mijn mening niet serieus neemt en dat je mijn ideeën van tafel veegt. Het voelt dan alsof ik er niet toe doe. Dit is een gevoel dat ik vroeger ook wel kon hebben bij mijn moeder, dat heb ik je wel eens verteld. Het maakt me verdrietig. Ik weet wel dat het niet jouw schuld is dat ik dit voel, dus ik neem dan even tijd om deze emoties even te laten kalmeren voor mezelf. Wat ik fijn zou vinden is dat je tegen me zegt dat we er later op terug kunnen komen en dat onze ruzie niet betekent dat je niet meer van me houdt.
Chris zegt: “Jouw mening voelt voor mij soms alsof ik gecorrigeerd wordt. Alsof ik het niet goed gedaan heb. En dan komt er zo’n stemmetje in mijn hoofd dat zegt: ‘Als ze vindt dat ik dit niet goed gedaan heb, vindt ze dat op al dit soort momenten waarschijnlijk zo. Het is gewoon weer niet goed genoeg. Ik ben niet goed genoeg.’ Ik word boos, maar diep van binnen ben ik bang om je kwijt te raken. Vroeger thuis kon ik het ook niet gauw goed doen, dat weet je. Die pijn voel ik dan weer even. Ik ben het met je eens dat we even tijd voor onszelf moeten nemen als het escaleert, maar voordat we dat doen zou ik het heel fijn vinden als je me even aanraakt of een knuffel geeft, als bevestiging dat je er nog steeds bent.
5. Als je je partner nog niet helemaal begrijpt kun je met een onderzoekende, nieuwsgierige geest verdiepende vragen stellen. Vat ook samen wat je hem of haar hebt horen zeggen om zeker te zijn dat je het goed begrepen hebt:
Chris zegt: “Als ik het goed begrijp, vind je het niet leuk als ik je onderbreek in je verhaal. Dat geeft je het gevoel dat ik je niet serieus neem en dat je er niet toe doet. Dat maakt je verdrietig. Ook al weet je dat dit een oude pijn raakt, heb je het toch nodig dat ik je laat voelen dat ik van je hou, klopt dat?”
Emma knikt. “En ik kan jou soms het gevoel geven dat je het niet goed gedaan hebt als ik mijn mening geef. Ik zie je boosheid, maar niet je angst. Ik wist niet dat je soms bang bent om me kwijt te raken.” Ze legt haar hand even op zijn arm. “Dat is mijn bedoeling niet. Kun je me vertellen wat het precies is in het geven van mijn mening wat je raakt? Is het mijn intonatie, mijn gezichtsuitdrukking, of bepaalde woorden die ik gebruik, of iets anders?”
Respect en ruimte voor elkaar
Chris en Emma benaderen elkaar met respect. Ze houden hun eigen emoties even in bedwang om de ander de ruimte te geven. Ze weten van elkaar dat er tijd is. Als de een aan de beurt komt, komt de ander ook aan de beurt.
Er is geen haast om een punt te maken en om gelijk te krijgen. Begrip en compassie ontvangen is veel fijner dan gelijk krijgen omdat je doordramt. Je partner zal veel eerder geneigd zijn om naar jou te luisteren en jou te willen begrijpen als jij dat eerst doet.
En ik wil niet horen “Ja, dan moet zij/hij het eerst doen!”
Laat je ego niet de weg blokkeren naar verbinding.
Soms moet jij het tien keer doen voordat je partner door heeft hoe het werkt.
Als je partner het echt niet oppakt, kun je verder kijken.
Andere interessante blogs: