Je weet het al terwijl het gebeurt. ‘Daar ga ik weer.’
Hij is in het begin alles. Chemie, intens, hij ziet je. En dan langzaam, soms binnen een paar weken, soms binnen een paar maanden, wordt hij vager. Minder bereikbaar. Hij appt minder snel terug. Je hebt er geen grip op. Je blijft hopen. Wachten. Tussen de regels door lezen.
En je voelt het al aan je water: zou het wéér zo’n type zijn?
Als dit je niet één keer is overkomen maar drie, vier, vijf keer: dan is het geen pech meer. Dan is het een patroon. En een patroon heeft altijd een oorzaak.
Het goede nieuws? Die oorzaak ligt niet bij hem. Die ligt bij jou. En dat is zeker goed nieuws, want aan hem kun je niks veranderen. Aan jezelf wel.
In deze blog leg ik uit waarom intelligente, gevoelige, zelfbewuste vrouwen telkens weer voor hetzelfde type vallen en waarom inzicht alleen niet genoeg is om het te doorbreken.
Je bent niet dom. Sterker nog: dat is juist het probleem.
Bijna elke vrouw die ik spreek met dit patroon zegt op een gegeven moment hetzelfde: “Ik snap het niet. Ik ben toch niet dom?”
Nee. Je bent niet dom.
Je bent juist gevoelig. Intelligent. Zelfbewust. Wijs. Je hebt boeken gelezen. Podcasts geluisterd. Misschien al een coach of therapeut gehad. Je weet wat een rode vlag is. Je weet nog meer over hechting dan je therapeut. En toch pik je hem er op een feestje moeiteloos uit en stap je bij hem in de auto.
Hier zit de pijnlijke waarheid: inzicht en verandering zijn twee verschillende dingen.
Een deel van jou snapt het. Dat deel kan precies uitleggen waarom dit type man niet goed voor je is. Maar een ander deel van jou kiest. En dat deel luistert helemaal niet naar je hoofd.
Meer nadenken helpt niet. Nog een boek lezen helpt niet. Nog beter analyseren helpt niet. Het antwoord zit op een ander vlak.
Je zenuwstelsel kiest. Niet jij.
>Je bent niet masochistisch. Je hebt geen hekel aan jezelf. Je zoekt geen pijn op.
Wat er gebeurt, is iets veel simpelers — en iets veel diepers. Je zenuwstelsel herkent zijn gedrag. En herkenning voelt voor je lichaam als thuiskomen.
Je hebt als kind geleerd hoe liefde voelt.
En als liefde in jouw jeugd samenging met onvoorspelbaarheid, dat wil zeggen:
• een ouder die soms beschikbaar was en soms koud
• dat je liefde die moest verdienen door braaf te zijn of te presteren
• een aanwezigheid die je nooit helemaal kon vertrouwen
Dan heeft je systeem geleerd: dit ís liefde. Spanning is liefde. Onzekerheid is liefde. Het verdienen is liefde.
En nu, jaren later, kom je soms een man tegen die rustig is. Stabiel. Beschikbaar. Hij appt op tijd terug, hij doet wat hij zegt, hij is gewoon aanwezig. Hij erkent wat je voelt en neemt het serieus. En wat denk jij? ‘Saai… Geen vlinders. Geen vuurwerk. Hij lijkt wel een beetje afhankelijk zelfs.’
Dit is hoe een veilig gehecht persoon is en doet. Iemand die in staat is een gezonde relatie met een partner te onderhouden. Die rekening houdt met jou. Maar jij herkent het niet als liefde. Je systeem heeft het nooit geleerd en wijst het af. Wat de boer niet kent, dat vreten we niet!
Het is niemands schuld..
Voor we verder gaan: dit is niet de schuld van je vader. Of je moeder. Of wie er destijds voor je zorgde. De meeste ouders doen hun kinderen niet bewust pijn. Ze kunnen soms niet anders omdat ze zelf een rottige jeugd hebben gehad.
Wat er in je jeugd is gebeurd, heeft jou gedwongen tot een overlevingsstrategie. En die strategie was geniaal. Echt waar. Een klein meisje dat opgroeit met een emotioneel onbeschikbare ouder ontwikkelt vaak een hypergevoeligheid voor stemmingen. Ze leest aan de geluiden in huis af hoe haar moeder of vader vandaag is. Liefde wordt verdiend door te presteren. Ze maakt zich klein om geen ruimte in te nemen, of juist groot om gezien te worden.
Dat zijn allemaal slimme aanpassingen. Bescherming. Het is een vorm van overleven die jouw systeem zelf heeft bedacht. Automatisch, zonder dat je er ooit bewust voor hebt gekozen.
Daarom heet het ook overlevingsmechanisme. Het schiet aan zonder dat jij erover hoeft na te denken. Net als ademen.
Het probleem is alleen: wat toen handig was, is nu niet meer handig. Sterker nog, het werkt nu tegen je.
Je systeem draait nog op verouderde software
Stel je een computer voor uit de jaren ‘90. WordPerfect. Een 486 met DOS. Heel goed in zijn tijd. Je kon er documenten op typen, eenvoudige spreadsheets in maken. Het werkte.
Maar nu zou je daar niet meer mee thuiskomen. Je kunt er geen video’s mee bekijken, geen apps mee draaien, geen mail meer mee versturen. De wereld is verder gegaan. Het systeem niet.
Zo werkt jouw zenuwstelsel ook. Het draait nog op de software die je in je jeugd hebt geïnstalleerd. Onveiligheid = liefde. Spanning = chemie. Onvoorspelbaarheid = aantrekking. Toen klopte dat, want dat was wat je kende. Nu klopt het niet meer, maar het systeem heeft geen update gehad.
Een upgrade is dus nodig. Niet alleen in je hoofd, daar zit het inzicht al. Maar in je lijf. In je zenuwstelsel. In het deel van jou dat kiest voordat je hoofd er ook maar bij komt.
Een lijstje met rode vlaggen helpt niet
Je hebt het misschien al geprobeerd. Bewuster kiezen. Een checklist maken. ‘Volgende keer geen man die zijn telefoon de hele tijd op tafel laat liggen. Geen man die vaag doet over wat we zijn van elkaar. Geen man die zegt dat hij van vrouwen houdt zonder gedoe.’
En dan kom je HEM tegen. En er is chemie. Magie. Vuurwerk. Alsof je je zielsverwant net hebt ontmoet. En het lijstje vliegt het raam uit.
Dat is geen gebrek aan discipline. Dat is je systeem dat sneller is dan je hoofd.
Heftige aantrekkingskracht is op zichzelf geen bewijs dat het goed komt. Je lichaam heeft gekozen. En als jouw lichaam onveiligheid heeft leren herkennen als liefde, dan zal het diezelfde onveiligheid blijven aanwijzen. ‘Dat willen we!’
Toch maar een saaie man nemen?
Nee. Dat is wat veel vrouwen op een gegeven moment proberen uit frustratie, of op advies van een vriendin.
Dat werkt ook niet. Want je systeem geeft constant het signaal: dit is geen liefde. En dan ga je hem alsnog wegduwen, of je gaat vreemd, of je blijft maar denken aan die ene van vroeger die je hart in vuur en vlam zette.
Je moet niet zomaar een ander type kiezen zonder je lichaam te leren dat een beschikbare man ook aantrekkelijk kan zijn.
Wat dan wel werkt: je zenuwstelsel trainen en je systeem updaten
Die nieuwe man mag een kans krijgen. Maar het patroon doorbreken begint bij jou.
Je weet intellectueel allang welk type man goed voor je zou zijn. Het probleem zit niet in je hoofd. Het probleem zit in je lichaam. In wat je hebt geleerd over hoe liefde voelt.
Je systeem moet opnieuw leren wat veilige liefde is. Zolang het denkt onveiligheid = liefde, zal het veiligheid = liefde niet herkennen. Het zal het zelfs afwijzen. Saai noemen. Wegduwen.
Dit is niet iets wat je in een week regelt. Dit is werk dat in je lijf gebeurt, niet in je hoofd. Maar het kan. En het begint bij eerlijk worden over het patroon zelf.
Een schrijfopdracht: zoek de rode draad
Pak een notitieboekje. Schrijf op: de laatste drie tot vijf mannen waar je echte aantrekking bij voelde.
En beantwoord per persoon deze vragen:
-Wat trok me aan in het begin?
-Wanneer begon het te kantelen naar het weten dat het niet klopte?
-Welk gevoel kreeg ik in zijn nabijheid op de slechte momenten?
-Aan welke persoon uit mijn verleden doet hij me denken als het gaat om die onbeschikbaarheid? Lijkt hij op iemand?
-En dan de belangrijkste vraag: wat is de kern van die verschillende slechte relaties? De rode draad?
Want je partners kunnen op het oog heel verschillend zijn — de bakker, de hardrocker, de loodgieter, de directeur, de kunstenaar. Maar de kern, hoe ze jou over jezelf en over liefde lieten voelen, is vaak hetzelfde:
‘Ik moet liefde verdienen. Ik ben het niet waard. Anderen zijn belangrijker dan ik. Niemand zit op mij te wachten. Ik ben niet goed genoeg.’
Dát is het patroon. Niet zijn beroep, niet zijn smaak in muziek, maar wat hij in jou aanraakt.
Dit kan pijn doen. Dat is niet erg.
Als je dit eerlijk doet, kan er iets opkomen. Een herinnering. Een gevoel uit vroeger. Soms iets waarvan je niet wist dat je het nog wist.
Pijn is niet het doel, maar het mag er wel zijn. Dat geeft een kans op heling.
Liefde zonder gedoe
Wat hier gebeurt, is dat je naar de plek gaat waar het probleem is ontstaan. En om iets daadwerkelijk te veranderen, moet je daar zijn geweest. Niet erover gelezen hebben. Er zijn geweest.
Dat kan met behulp van zelfreflectie, freewriten, hypnotherapie, regressie, etc.
Wees zacht voor jezelf. Niet hard. Ga niet in de stand ‘ik moet dit nu oplossen’. Ga zitten met wat er is. Laat de gevoelens komen. Ze mogen er zijn.
En als het te groot voelt — en dat kan, helemaal als er veel onder zit — zoek dan een therapeut. Iemand die je kan begeleiden. Je hoeft het niet alleen te doen.
Sterker nog: dat gaat je zo helpen! Je systeem heeft veiligheid nodig bij iemand om te leren wat veilige verbinding is. Dat kan ook buiten een romantische relatie. Bij een therapeut of een goede vriendin. Bij iemand die er gewoon is, zonder oordeel, zonder dat je iets terug hoeft te doen.
Daar leert je zenuwstelsel: o, dit is hoe het ook kan voelen.
En dat is het begin van alles.
Want jij verdient liefde. Geen liefde die je moet verdienen. Geen liefde die pijn doet. Gewoon liefde zonder voorwaarden.
Meer emotioneel onbeschikbare types:
De vermijder in vermomming van de communicator
De emotionele onbereikbare partner