Wil je weten of jullie relatie relatietherapie nodig heeft?
Misschien zit je hier ’s avonds laat, nadat er weer een gesprek is misgelopen. Of juist op een rustige zondagochtend, met die vraag die al maanden zachtjes sluimert: zouden wij hier eigenlijk hulp bij moeten zoeken?
Het feit alleen al dat je het opzoekt, zegt al iets. Niet dat het helemaal mis is met jullie relatie, maar wel dat er iets is dat aandacht vraagt.
En toch twijfel je of je naar relatietherapie moet? Want relatietherapie best als een grote stap. Het voelt als toegeven dat je het zelf niet kunt.
Waarom twijfel je eigenlijk?
De meeste mensen die overwegen om naar een relatietherapeut te gaan, twijfelen niet omdat ze het niet zien zitten.
Ze twijfelen omdat er een hoop tegenstrijdige gedachten tegelijk zijn.
“Het valt toch nog wel mee.”
“Als ik naar vrienden van ons kijk, doen wij het nog best oke.”
“We lossen het zelf wel op, dat deden we tot nu toe ook.”
En tegelijkertijd denk je: “Maar we hebben dit gesprek nu al voor de tiende keer en er verandert niets. Zo had ik me een fijne relatie niet voorgesteld.”
Die twijfel is logisch. Natuurlijk wil je het liever zelf oplossen als dat kan. Maar het gevaar is dat je op deze manier misschien kostbare tijd verspilt. De manier waarop jullie communiceren raakt zo ingesleten dat je bijna vergeten bent hoe het ooit anders was. En dat is zonde, want hoe eerder je iets bij de wortel aanpakt, hoe lichter het werk vaak is.
Wanneer is relatietherapie zinvol?
Je hoeft niet aan de rand van een scheiding te staan om baat te hebben bij relatietherapie. Sterker nog: juist als jullie nog van elkaar houden en er nog verbinding is, is er ontzettend veel mee te bereiken. Een paar signalen die erop wijzen dat relatietherapie de moeite waard kan zijn:
*Jullie hebben steeds dezelfde ruzie.
De aanleiding wisselt: de afwas, de schoonfamilie, een opmerking over geld, maar het gesprek loopt elke keer hetzelfde af. De een gaat de confrontatie aan, de ander trekt zich terug. Of jullie willen koste wat kost allebei het laatste woord hebben. Als je de ene ruzie kunt kopiëren en plakken op de volgende, dan betekent dat meestal dat de ruzie ergens anders over gaat dan waar jullie over praten. En het is zinvol om dan met een therapeut de rode draad van jullie gesprekken er uit te halen.
*Het is stil geworden.
Geen ruzie, maar ook geen echt contact meer. Jullie functioneren prima als huisgenoten of als ouders voor jullie kinderen, maar de vonk, het gesprek, de aanraking, die is naar de achtergrond verdwenen. Hier bevindt je je op glad ijs. Zolang er nog emotioneel gereageerd wordt, ben je nog ergens ‘in the game’. Maar als het je niets meer interesseert, dan ben je elkaar aan het verliezen. Ga het gesprek aan: willen jullie echt nog investeren in de verbinding, of vind je het ook wel best als de knoop doorgehakt wordt? In het laatste geval heb je geen relatietherapie nodig, maar een mediator om jullie scheiding vreedzaam te laten verlopen.
*Er is iets gebeurd dat blijft hangen.
Een vertrouwensbreuk, een periode van afstand, een verlies dat impact heeft gemaakt. Iets waar je samen overheen wilt komen, maar waar jullie samen steeds in vastlopen. Meestal gebeurt dit als beide partners er anders mee omgaan en het lastig te begrijpen is van elkaar. Toch is het mogelijk om wél samen op dezelfde golflengte te komen. Niet dat je het hetzelfde gaat doen, maar dat je weet van elkaar wat er in je omgaat en wat je nodig hebt.
*Je voelt je alleen in je relatie.
Je zit naast iemand op de bank en mist diegene toch. Dat is een van de pijnlijkste vormen van eenzaamheid die er is: je eenzaam voelen ín een relatie. Dit is een hele goede reden om hulp te zoeken. Als je hier niet op tijd aan de bel trekt, wordt de verwijdering steeds groter.
*Jullie willen het beter doen, maar weten niet hoe.
Soms is er niets mis, maar wil je gewoon dichter bij elkaar komen, beter leren communiceren, of een nieuwe fase samen ingaan. Ook daar is relatietherapie voor. Een goede communicatie is één ding, maar een hechte, liefdevolle verbinding is nog waardevoller.
Wanneer is het (nog) niet het juiste moment voor relatietherapie?
Eerlijk is eerlijk: relatietherapie is niet altijd de beste oplossing. Soms is er eerst iets anders nodig.
Als er sprake is van fysieke onveiligheid of mishandeling, dan hoort de veiligheid eerst op orde te komen. Dat is geen werk voor relatietherapie, maar voor gerichte hulp en bescherming. En als een van jullie middenin een verslaving of een onbehandelde, zware psychische crisis zit, is het verstandig om daar eerst aandacht aan te geven. Niet omdat de relatie er niet toe doet, maar omdat een goed gesprek pas kan landen als de grond onder je voeten een beetje stabiel is.
Ook goed om te weten: relatietherapie werkt niet als een van jullie alleen komt om de ander ‘te laten veranderen’. Verandering ontstaat als jullie allebei bereid zijn om naar je eigen aandeel te kijken, hoe klein dat aandeel soms ook lijkt.
De grootste misverstanden over relatietherapie
Veel twijfel komt voort uit beelden die niet kloppen. Laat ik er een paar ontkrachten.
“Naar relatietherapie gaan betekent dat we gefaald hebben.”
Integendeel. Naar relatietherapie gaan is geen teken dat het mislukt is, maar dat jullie je relatie serieus genoeg nemen om er moeite voor te doen. Niemand verwijt iemand die een blessure heeft dat ie naar de fysio gaat. Of dat iemand met buikpijn naar de dokter gaat. Met een relatie is dat niet anders. Soms heb je iemand nodig die vanaf een afstandje kan zien wat jullie anders kunnen doen.
“De therapeut kiest partij.”
Een goede relatietherapeut kiest geen kant. Niet die van jou, niet die van je partner. Ik zeg altijd: “Ik vind jullie allebei even lief, maar ik spreek je wel aan op het gedrag dat ik zie”. Ik help mijn cliënten zien wat er gebeurt, zodat ze elkaar weer kunnen bereiken.
“We gaan alleen maar in het verleden wroeten.”
Veel therapeuten wroeten helemaal niet in het verleden en sommige therapeuten alleen maar. Ik neem het verleden zeker mee, omdat hier cruciale aanwijzingen liggen voor jullie gedrag in het hier en nu. Ik laat zien waarom jullie doen wat jullie doen in het heden en hoe dat linkt aan het verleden. Het mooie is, daar hoef ik niet voor te wroeten, het dient zich vanzelf aan.
“Relatietherapie is het begin van het einde.”
Voor sommige stellen is het dat misschien. Maar voor verreweg de meeste mensen die bij mij komen, is het juist heel helpend om tot elkaar te komen. En mocht je dan toch besluiten dat deze relatie niet meer klopt? Hoe fijn is het dat je dit met je volle verstand kunt doen in plaats van je door je emoties te laten leiden? Je kunt jezelf in elk geval in de spiegel aankijken en zeggen dat je er alles aan gedaan hebt. Dat geeft rust.
Wat gebeurt er eigenlijk tijdens relatietherapie?
Voor veel mensen is “ik weet niet wat me te wachten staat” de grootste drempel. Daarom even concreet:
Als EFT-relatietherapeut werk ik vanuit de gedachte dat de meeste relatieproblemen niet draaien om wie er gelijk heeft, maar om emotionele verbinding. EFT staat voor Emotionally Focused Therapy. Dit is een goed onderzochte methode die helpt zichtbaar te maken welk patroon jullie steeds vastzet. Want bijna elk stel heeft zo’n patroon: de een trekt zich terug, de ander gaat achtervolgen. De een wordt boos, de ander valt stil. En hoe harder je je best doet, hoe vaster je komt te zitten.
In de praktijk betekent dat: we vertragen het gesprek. We kijken samen naar wat er gebeurt op de momenten dat het misloopt, en vooral naar wat daar onder zit. Want achter boosheid zit vaak pijn, en achter afstand zit vaak verlangen. Als jullie elkaar op die plek weer kunnen ontmoeten, in plaats van in de zoveelste discussie over de afwas te belanden, verandert er iets wezenlijks.
Ik werk niet alleen met EFT.
Sommige mensen zoeken naar ‘holistische relatietherapie’, of ‘alternatieve relatietherapie’ en komen dan bij mij terecht. Waarom? Omdat ik kennis heb van diverse factoren die belangrijk zijn om mee te nemen in therapie: trauma, verslaving, hechtingsstijlen, jeugdervaringen die leiden tot persoonlijke triggers en pijnpunten.
Bovendien praten we niet alleen maar. Ik maak graag dingen visueel, dan valt het kwartje veel sneller en zie je zelf waar het mis gaat.
“Maar mijn partner wil niet naar een relatietherapeut.”
Ik zie vaak een van de twee partners binnenkomen met een gezicht alsof ie aan zijn haren is meegesleurd. Dat wil niet zeggen dat ie niet wil.
Vaak is “ik wil niet” eigenlijk “ik ben bang”. Bang dat het pijnlijk wordt, bang om te horen te krijgen dat je fout zit, bang om stomme opdrachtjes te moeten doen.
En soms is de eerste stap dat je alleen komt. Om voor jezelf alvast helderder te krijgen wat je voelt, wat je nodig hebt en hoe je het gesprek anders kunt voeren. Verrassend vaak verandert er dan ook al iets thuis.
Hoe weet je of het bij jullie past?
Eigenlijk komt het hierop neer: als je de vraag stelt of je wel of geen relatietherapie nodig hebt, dan is er iets in jullie relatie dat aandacht wil. Dat hoeft geen groot alarm te zijn. Het mag ook gewoon een verlangen zijn naar meer intimiteit, meer warmte, meer onderling begrip.
Je hoeft niet zeker te weten of relatietherapie “het” is. Je hoeft alleen nieuwsgierig genoeg te zijn om het te onderzoeken. Een sessie verplicht je tot niets, behalve tot eerlijk kijken naar waar jullie staan.
Twijfel je nog? Dat mag. Maar laten we gewoon kijken hoe jullie er nu voor staan en of er inderdaad iets verbeterd kan worden. Sommige mensen zijn na één gesprek opgelucht dat ze geweest zijn en kunnen daar al verder mee.
Wat wil je nog meer weten over relatietherapie?