“Het gras is niet groener aan de overkant.”
“Het is overal wel wat.”

Die zin heb je vast weleens gezegd, of gehoord. Vaak bedoelen we het als troost voor onszelf. Maar soms verbergt die zin iets anders: het gevoel dat je ongelukkig in je relatie bent en je daar maar bij hebt neergelegd. Want diep van binnen vreet er iets aan je.

En toch hoor je jezelf zeggen: “ach, het gras is niet groener aan de overkant.”

Is dat zo? Laten we daar eens eerlijk naar kijken. Wat mag je verwachten in een relatie?

De spreuken waarachter we ons verschuilen

“Ieder huisje heeft zijn kruisje.”

“Het is overal wel wat.”

“Het gras is echt niet groener aan de overkant.”

“Je moet niet zeuren, het kan altijd erger.”

Stuk voor stuk klinken het als wijze woorden. Toch doen ze vaak iets stiekems: ze zetten je gevoel op slot. Zodra je zo’n spreuk uitspreekt, sta je jezelf namelijk niet meer toe te voelen dat je iets mist.
Misschien herken je er nog een paar:

“Na zoveel jaar samen is dat nu eenmaal normaal.”
“De vlinders verdwijnen vanzelf, dat hoort erbij.”
“Een relatie is gewoon hard werken.”
“Zo is hij of zij nu eenmaal.”
“We blijven bij elkaar voor de kinderen.”
“Beter een half ei dan een lege dop.”
“Wees blij met wat je hebt, een ander heeft het slechter.”

Elke spreuk klopt een beetje. Daarom zijn ze ook zo verleidelijk. Maar wees eerlijk:

Diep van binnen wil je het sprookje nog steeds.

Dat willen we allemaal. We willen liefde. Daarom willen we die relatie en bijna niemand begint een relatie met lage verwachtingen.  Je wilt gezien worden, begrepen worden en vastgehouden worden. Je wilt het gevoel hebben dat je geliefd bent. En dat is geen kinderachtige wens, maar een heel menselijk verlangen naar verbinding.

Maar dan komt de werkelijkheid. Er volgen teleurstellingen, ruzies en momenten van afstand. En langzaam leer je jezelf aan om minder te verwachten. Dat voelt veiliger, want wie weinig verwacht raakt minder snel teleurgesteld. Ondertussen verschrompelt je verlangen tot iets wat je nauwelijks nog durft te benoemen.

Maar je snapt het al: dat verlangen verdwijnt niet. En een belangrijke vraag is: Ben je chronisch ongelukkig in je relatie, of heb je even een mindere periode?
Het antwoord op deze vraag maakt veel uit. Elke relatie kent immers ups en downs. Soms ben je even uit elkaar gegroeid. Een drukke baan, jonge kinderen of een verlies van een dierbare kunnen er ook flink tussen komen. Dat hoort erbij en dat trekt vaak vanzelf weer bij.

Er is alleen een verschil tussen een mindere periode en een vast patroon. Een mindere periode voelt tijdelijk. Een vast patroon voelt als: zo gaat het nu eenmaal altijd, en het verandert toch niet. Wanneer je je maand na maand ongelukkig in je relatie voelt, gaat het waarschijnlijk niet meer om een dipje. Dan raakt er iets aan de basis.

Ongelukkig in je relatie? Wat je wél mag verwachten

Hier wil ik graag duidelijk over zijn. Er zijn dingen die je gewoon mag verwachten van iemand die van je houdt. Het is geen luxe en het is ook niet veeleisend. Het is simpelweg de basis.
Denk bijvoorbeeld aan de vijf liefdestalen: aandacht en tijd, lieve woorden, een helpende hand, fysieke nabijheid en kleine attenties. We hebben de vijf liefdestalen allemaal in een andere volgorde van prioriteit staan, dat is normaal. Toch mag je verwachten dat je partner moeite doet om jouw liefdestaal te leren.

Daarnaast mag je rekenen op:

-emotionele beschikbaarheid, dus dat je partner er echt voor je is als het ertoe doet;
-betrokkenheid bij jouw leven, je werk en je zorgen;
-oprechte interesse in wat jou bezighoudt;
-respect voor jouw perspectief, ook tijdens een meningsverschil;
-compassie en empathie als je het moeilijk hebt.

Stel jezelf daarom eens een simpele vraag. Behandelt je partner je zoals je een goede vriend zou behandelen? Behandel jij je partner zoals je een goede vriend zou behandelen? Een vriend luistert, leeft mee en valt je niet zomaar af. Van een partner mag je minstens hetzelfde verwachten. Sterker nog, je mag méér verwachten.

Hoe weet je dat je je hebt neergelegd bij minder?

Soms merk je het zelf niet eens meer, want je bent eraan gewend geraakt. Misschien voel je je al langer ongelukkig in je relatie zonder dat je het scherp hebt. Toch zijn er signalen.

-Goed nieuws deel je eerder met een vriendin dan met je partner.
-Je verlaagt je verwachtingen telkens een beetje, om teleurstelling voor te zijn.
-Als anderen kritiek op je partner hebben, praat je het gedrag van je partner goed, terwijl je het eigenlijk met ze eens bent.
-Je voelt meer opluchting dan gemis als je partner een avond weg is.
-Je grijpt steeds vaker naar een zo’n spreuk als hierboven om jezelf gerust te stellen.

Herken je hier meerdere van? Geen paniek. Wel is het een uitnodiging om eerlijk te kijken naar wat je echt nodig hebt.

Als de basis ontbreekt: onveilig, eenzaam en verdrietig

Wat gebeurt er als die basis er structureel niet is? Dan voel je je regelmatig eenzaam, terwijl je partner gewoon naast je ligt. Je voelt je onveilig, want je weet nooit welke reactie je krijgt. Het is niet veilig om je ware gevoelens te delen, dus die hou je voor je. En je voelt je verdrietig, omdat je iets mist wat je niet eens voor jezelf hardop durft te zeggen.

Je lichaam en je hart vertellen je iets wat je hoofd graag wegpraat met “het is overal wel wat”. Voel je je langdurig ongelukkig in je relatie, dan verdien je het om dat onder ogen te zien in plaats van weg te wuiven.

Waarom blijf je ongelukkig in je relatie?

Dit is misschien wel de moeilijkste vraag van allemaal. Toch is hij belangrijk, dus stel hem jezelf eens in alle rust. Waarom blijf je, ook als je je al langere tijd ongelukkig in je relatie voelt?
Voor veel mensen spelen er begrijpelijke redenen mee. Angst voor het onbekende. De kinderen. Geldzorgen. Of simpelweg de hoop dat het vanzelf beter wordt. Die redenen mogen er zijn en ik oordeel daar niet over.
Maar er is een verschil tussen blijven uit liefde en blijven uit angst. Samen willen groeien is iets heel anders dan niet durven bewegen. Daarom is het zo waardevol om eerlijk te kijken naar wat jou werkelijk vasthoudt. Soms is dat de eerste stap naar verandering, en soms naar een gesprek dat je al veel te lang uitstelt. Je mag altijd even een afspraak maken voor jezelf om dit in een veilige omgeving te bespreken om er samen achter te komen wat de echte reden is dat je er nog steeds bent. Want vaak sluimert er iets onbewust op de achtergrond mee, waar jij nog niet aan gedacht had.

Laten we een gezonde relatie normaliseren in plaats van “het is overal wel wat”

Ik snap waarom we onszelf troosten met spreuken. Want hoe zouden we anders de dagen door moeten komen als je je continue niet gelukkig voelt? Maar laten we niet respectloosheid, bagatelliseren en emotionele onbeschikbaarheid gaan normaliseren. Laten we de eigenschappen van een gezonde relatie normaliseren, hoe oncomfortabel dat ook is.

Het is normaal om je fysiek en emotioneel veilig te voelen bij je partner. Gezien en gehoord worden is ook normaal. Warmte, respect en oprechte betrokkenheid horen bij een gezonde relatie. En ja, je mag dat ook hardop verlangen, zonder je daar schuldig over te voelen. Als je partner echt om je geeft zal hij of zij je ook gelukkig willen zien. Als je hier geen aanwijzingen voor vindt, heb je een probleem. Dan is het raadzaam om contact op te nemen met een therapeut voor individuele – of relatietherapie.

Tegelijkertijd, even een disclaimer:

Een relatie is niet vrijblijvend en je moet investeren als je graag een partner aan je zijde wilt. Tegelijkertijd is er niemand op deze aardbol die jou iets verschuldigd is. Want aangezien we allemaal een verleden hebben en de meesten van ons niet veilig gehecht zijn, vragen we soms meer van een partner dan wenselijk is. Als jij een pijnpunt hebt zitten op je eigenwaarde en je snel niet goed genoeg voelt, je er snel alleen voor voelt staan als gevolg van trauma’s of traumaatjes uit je jeugd, is het niet eerlijk om te verwachten dat je partner dit wel voor je oplost. Daar is je partner niet voor. Jij bent zelf verantwoordelijk voor je eigen ontwikkeling en het helen van je pijn. Het is de kunst om de balans te houden tussen je eigen gezonde zelfreflectie, het werken aan jezelf en het onderhouden van een stabiele basis als partners.

Meer over gezonde en ongezonde relaties:

Jezelf veranderen voor je partner: gezonde aanpassing of valkuil?

Tekenen van een ongezonde relatie

3 woorden die je relatie veranderen

De wet van aantrekking in je relatie