Hoe vaak, hoe lang en bij wie heb je relatietherapie nodig?
Je hebt de knoop doorgehakt: er moet iets gebeuren, zo wil je niet verder. Dat is een dappere stap, en een belangrijke.
Maar dan komen de vragen.
Hoe vaak moet je eigenlijk komen?
Hoe lang duurt zo’n sessie?
Bij wie moet je nou zijn?

Met al die coaches, therapeuten, mediators en seksuologen die zich allemaal met relaties bezighouden?
Ik snap dat het overweldigend is. Laat me je daarom meenemen door de keuzes die je hebt te maken, zodat je niet zomaar de eerste de beste op de hoek van de straat pikt, maar weet wat je nodig hebt.

Hoe vaak heb je relatietherapie sessies nodig?

Hier is geen vast antwoord op, en wantrouw iedereen die dat wel claimt. De frequentie hangt af van wat er speelt, hoe vastgelopen jullie zitten en hoeveel respect en liefde er nog tussen jullie is.
Het kan fijn zijn om in het begin wat dichter op elkaar te plannen, bijvoorbeeld om de week of om de twee weken. Als de afstand tussen de sessies te groot is, raak je de draad kwijt en bouw je tussendoor het oude patroon weer helemaal op. Tegelijkertijd heb je wél tijd nodig tussen twee afspraken, want wat er in een sessie loskomt, moet even kunnen landen en je moet tijd hebben om het te implementeren.

Naarmate het beter gaat, mag de tijd tussen de sessies groeien. Goede therapie is namelijk niet bedoeld om je voor altijd vast te houden — het werkt juist toe naar het moment dat je het zelf weer kunt. Bij individuele therapie geldt eigenlijk hetzelfde ritme: regelmaat aan het begin, meer ruimte als je vooruitgang voelt.

Hoe lang duurt een sessie relatietherapie?

Over deze vraag wordt verrassend weinig nagedacht, terwijl hij veel uitmaakt. Het klassieke “uurtje” van effectief vijftig minuten, waarbij tien minuten voor het binnenkomen en weggaan is ingeruimd, is voor mij eigenlijk te kort. Zeker als ik met een stel werk. Voor je goed en wel zit, je jas hebt uitgedaan en het bij het echte verhaal bent aangekomen, loopt de tijd al af.
Je hebt tijd nodig om te landen, en om tot de kern van de sessie te komen. Een te korte sessie houdt je aan de oppervlakte, en aan de oppervlakte zit nou juist het probleem niet.

Coach, therapeut, mediator of seksuoloog — wie heb je nodig?

Dit is waar het echt mis kan gaan, want al die hulpverleners doen iets anders, en de verkeerde keuze kost je tijd, geld en soms je relatie.
Stel dat het schuurt rondom het onderwerp seks. Voel je dat het tekort vooral lichamelijk zit — pijn, hormonen, klachten waar je geen grip op krijgt, dan begin je niet bij mij, maar bij je huisarts of een seksuoloog.
Daar hoort het thuis.

Maar merk je dat de afstand in bed eigenlijk ergens anders vandaan komt, dat je je door alle ruzies en spanning emotioneel niet meer veilig voelt bij elkaar, dan zou ik je als relatietherapeut wel kunnen helpen. Want dan gaat het niet over je lijf, maar over hoe je lijf reageert op een emotioneel probleem. Je lichaam reageert zoals het zou moeten, namelijk zichzelf beschermen tegen potentieel gevaar. Je lichaam stelt zich niet open bij een partner die onveilig voelt, ook al gaat die onveiligheid niet over fysieke onveiligheid.

Of stel dat je eigenlijk al weet dat het op een scheiding uitloopt. Dan ligt een mediator voor de hand, iemand die jullie helpt om uit elkaar te gaan zonder dat het een vechtscheiding wordt, en die jou en zeker je kinderen die ellende bespaart. Een mediator repareert je relatie niet, en daar kom je ook niet voor.
Maar twijfel je nog, of wil je juist het patroon doorbreken, samen verder, en je kinderen een ander voorbeeld geven van wat liefde en relaties kunnen zijn, dan zit je weer het liefst bij een relatietherapeut.

Wanneer is een coach genoeg, en wanneer naar een therapeut?

Dan het verschil tussen coaching en therapie, want dat is geen kwestie van beter of slechter, maar van diepgang. Een coach werkt meestal in het hier en nu en gaat vooruit: wat wil je bereiken, welk gedrag wil je veranderen, welke stappen ga je zetten.

Voor sommige vragen is dat precies genoeg. Als je situatie redelijk afgebakend is, je weet wat je wilt en je vooral structuur en steun nodig hebt om er te komen, kan een goede coach je prima op weg helpen. Bijvoorbeeld: we worden het niet eens over de taakverdeling in huis, we willen advies over wie betaalt wat, we bakkeleien over de opvoeding van de kids.

Maar — en hier word ik even heel eerlijk — mensen onderschatten bijna altijd hoe diep hun gedoe zit. De ruzie over de afwas gaat nooit over de afwas. Wat eruitziet als een communicatieprobleem in het hier en nu, heeft verrassend vaak wortels in je jeugd, in oude triggers, in hoe je vroeger gehecht bent. En als de wortel diep zit, terwijl je coach alleen aan de oppervlakte kan werken, dan poets je het symptoom weg en komt het patroon gewoon weer terug. Met deze partner, of met de volgende.

Daarom denk ik: hoe diepgaander iemand kan werken, hoe beter. Niet omdat de eenvoudige hulp niks waard is, maar omdat je niet altijd vooraf weet hoe diep je eigen verhaal reikt. Die tien tips voor betere communicatie — tel tot tien, neem een time-out, gebruik ik-boodschappen — zijn echt prima en soms hard nodig. Maar vaak zijn het pleisters op een gutsende wond. Vaak zit er iets onder dat met geen enkele time-out verdwijnt, en dat vraagt om een therapeut die je mee kan nemen naar diepere lagen.

Waar let je op bij het kiezen van een therapeut?

Goed, je weet ongeveer wat voor hulp je zoekt. Waar herken je dan iemand die echt iets voor je kan betekenen?
Kijk naar de opleiding. Niet naar een losse cursus van een weekend, maar naar de breedte en diepte van wat iemand geleerd heeft. Heeft deze therapeut kennis van jeugdtrauma, van hechting, van verslaving, van relatiedynamieken en de overlevingsstrategieën waarmee mensen zichzelf beschermen? Werkt diegene holistisch en systemisch, dus met oog voor het hele plaatje en voor de familie- en relatiesystemen waar je uit komt? Hoe meer iemand overziet, hoe minder snel je in een hokje belandt waar je niet past.

Let daarnaast op ervaring, en dan bedoel ik twee soorten. Er is de ervaring van de vele jaren werk, van honderden situaties hebben gezien en weten hoe patronen zich ontvouwen. En er is de levenservaring van iemand die zelf ook geleefd, gewerkt en gestruikeld heeft. Iemand die zijn eigen weg in liefde en zelfontwikkeling is gegaan, herkent dingen die je uit een boek alleen niet leert.

Ik kies zelf vaak ook voor een therapeut die wat ouder is. Niet dat het getal belangrijk is, maar de geleefde kilometers erachter.

En tot slot, misschien wel het belangrijkste: voel je je veilig genoeg bij deze persoon? Want je gaat met deze persoon naar die diepe laag, en dat lukt alleen als er vertrouwen is.

Kijk verder dan de therapeut op de hoek

Het verleidelijke is om voor de coach op de hoek te gaan, of voor de snelste of goedkoopste optie. Dat snap ik, dat is makkelijk. Maar sta even stil bij wat er werkelijk speelt voordat je kiest. Soms is een paar gesprekken bij een coach genoeg, soms hoor je bij de huisarts of een mediator, en soms vraagt jouw verhaal om iemand die mee de diepte in kan.

Twijfel je waar jouw situatie thuishoort? Leg het me gerust voor. Je mag een afspraak maken voor een kennismakingsconsult. Dan bespreken we wat je nodig hebt — en als dat niet bij mij ligt, wijs ik je met alle plezier de goede kant op.