De vakantie zit erop. Tenminste, onze vakantie dan. De afgelopen twee weken hebben we heerlijk genoten van het resort in Turkije waar we al acht jaar komen. Elk jaar wordt het duurder en elk jaar overwegen we: “Zullen we dan maar niet gaan?” Maar ja, als je eenmaal een plek hebt gevonden waar iedereen zich zo fijn voelt en je je ideale vakantie kunt beleven, dan valt het ergens anders toch tegen.

Mijn man en dochter zitten heel vaak op zee, om te surfen en te zeilen en ik ben óf in een sportlesje te vinden óf in de beachbar, lezend of schrijvend. We doen alle drie echt wat we leuk vinden en laten elkaar hierin volledig vrij.

Ik denk dat dit laatste ook een van de belangrijkste dingen is geweest voor onze relatie overigens.

Elkaar vrijlaten.

Veel mensen zeggen wel dat ze dit doen, maar ik hoor toch nog best veel controledrang, aannames en manipulatie tussen de regels door.

“Maar het is toch normaal dat je partner op zondag meegaat naar je ouders?”
“Je gaat toch niet alleen op vakantie?”
“Maar je kan toch gewoon zorgen dat je thuis bent met eten?”
“Maar het is toch logisch dat je mij even helpt als ik het niet kan?”

In je eigen hoofd klinkt alles logisch.

Dit heeft te maken met jouw eigen opvoeding, jouw eigen perspectief en jouw eigen mening. Als bij jullie thuis altijd gezamenlijk werd gegeten, voelt het raar als jouw partner dat nu niet als prioriteit stelt. Bij je partner thuis werd hier misschien niet moeilijk over gedaan en werd het zeker niet gezien als ‘jij bent niet belangrijk genoeg om hier rekening mee te houden’.

Bij mij thuis was mijn vader altijd thuis met eten. Toen mijn man in het begin van onze relatie elke keer laat thuis was (zonder het te melden) en ik in de pannen stond te roeren, was dat erg frustrerend. Regelmatig hadden we hier ruzie over.

Totdat ik dacht: ‘Waarom wind ik me hier zo over op eigenlijk? Ik ga gewoon eten en zet zijn bord in de magnetron. Ik ga niet langer zitten wachten tot ie een keer besluit thuis te komen.’

Geniaal, had ik veel eerder moeten doen.

Wat een rust! Geen gezeur meer, niet meer het gevoel van ‘jij houdt geen rekening met mij’. Ik elimineerde het probleem volledig door de realiteit te accepteren dat ik niet weet hoe laat hij thuiskomt.

Jij vindt het misschien ‘not done’ dat je partner zegt:

“Ik zou zo graag een paar dagen zelf weg willen gaan, even alleen.” Want er is geen haar op jouw hoofd die eraan denkt om je gezin alleen te laten voor jouw pleziertjes. Dat is egoïstisch.

De eerste keer dat een vriend van ons met mijn man op skivakantie wilde, zei ik: “Ga maar, dat is leuk voor je.” Hij twijfelde.

“Ja maar, als ik dat doe, dan is dat voor jou een vrijbrief om ook van alles zonder mij te gaan doen.”

Dat is de spijker op zijn kop, he? Dat je iets misschien graag wilt, maar het niet leuk vindt als de ander dat dan ook doet, uit angst dat je er geen controle meer over hebt. Maar je kunt er niets van zeggen, want ja, jij bent ook alleen weg geweest.

Vragen om hulp, dat is ook zoiets.

Los jij dingen meestal zelf op of vraag je juist bij alles om hulp? Dat heeft natuurlijk ook alles te maken met wat je hierin gewend bent. Als je gepamperd bent door je moeder (zoals mijn man), dan verwacht je misschien onbewust dat je partner die taak een beetje overneemt. Want ja, je moeder zou je direct helpen met die puist uitknijpen, die te lange neushaar uittrekken of je overhemd strijken. En ironisch genoeg heb je een partner getroffen die zelfredzaam is en bij zichzelf denkt: ‘Kun jij nou helemaal niets alleen?!’

(Dan moet ik altijd denken aan die reclame van Cup-a-Soup met Ruben van der Meer als overspannen manager: KUNNEN JULLIE NOU HELEMAAL NIETS ALLEEEHEEN!)

Het zal je niet verbazen dat mijn man de liefdestaal van dienstbaarheid bovenaan zijn voorkeurslijstje heeft staan.
En dat die bij mij ergens op nummer vier staat.

Als we een keer ruzie of onenigheid hebben, heeft het meestal hier mee te maken. Omdat hij vindt dat het normaal is dat ik van nature zorgzaam en dienstbaar ben naar hem toe, terwijl ik meer op mezelf gericht ben en vind dat we allebei zoveel mogelijk onze eigen zaakjes regelen.

Het een is niet beter of slechter dan het ander, dat wil ik maar zeggen. Het lijkt alleen een slechtere optie omdat het niet is wat jij zou doen.
Relaties lopen mis als je jouw manier van doen en jouw manier van denken blijft projecteren op de ander. “Jij moet ook doen en denken als ik, want dat is normaal.”

Iedereen weet dat het niet zo werkt. Maar het is verdomde lastig om je er bewust van te zijn en het te veranderen. Je eigen gewoontes zitten zo ingebakken, dat het zelfs vermoeiend is om er bewust van te worden. En we hebben er megagrote blinde vlekken op zitten.

Als je partner je erop wijst wil je het niet horen, dus de meest aangewezen persoon hiervoor is een therapeut.

Die stelt je de ongemakkelijke vragen. “Waarom doe je dit dan? Waarom zeg je dat zo dan? Wat maakt dat je dit zo voelt? En welk verhaal zit daaraan vast dan? Wat gebeurt er met je als je niet zo zou reageren dan? En dan? En dan? En dan?”
Alleen op deze manier kom je tot de kern van waar het echt om draait bij jou en daar kun je iets mee. Dan ben je eerlijk. Niet: “zo ben ik nu eenmaal” of “gewoon, omdat ik dat voel”. Daar kom je niet mee weg, want dat lost niets op. Dan leg je het probleem buiten jezelf en verwacht je dat je partner jouw ongemak wegneemt.