Je weet wel, een pleaser. Zo iemand die altijd klaar staat voor iedereen. Die altijd aandacht heeft voor wat de ander nodig heeft en zelfs meer geeft dan waarom gevraagd wordt.
Die elke week wil weten hoe het op je werk gegaan is vandaag, hoe die collega nou uiteindelijk gereageerd had, die voor de derde keer vraagt of je zeker weet dat je niet op vakantie naar Spanje gaat, of je het toch echt wel goed vindt dat de verjaardag bij tante Rietje gevierd wordt, die in juli al vraagt of je al nagedacht hebt over waar we Sinterklaas vieren met alle kleinkinderen, of je wel genoeg slaapt, of je de juiste vitaminen neemt, die je advies geeft over de perfecte stofzuigerzakken, die precies wil weten wat je mening is over allerlei dingen die voor jou totaal niet relevant zijn, die honderd keer vraagt of je hulp nodig hebt bij je planten, je post, je katten, je honden, je goudvis of je wandelende tak als je dan toch op vakantie gaat….
Het lijkt op het eerste gezicht dat de pleaser echt onbaatzuchtig is
Hij of zij zet zichzelf helemaal opzij voor het welzijn van de ander.
“Als mijn gezin gelukkig is, ben ik ook gelukkig.”
“Als mijn man het naar zijn zin heeft, ben ik ook blij.”
“Mijn familie is het belangrijkste in mijn leven.”
“Ik help gewoon heel graag mensen, daar leef ik voor.”
Jajaja, het lijkt moeder Theresa wel. Prachtig hoor. Als het tenminste echt waar is.
De waarheid is echter vaak minder sprookjesachtig.
Want wat gebeurt er vaak met de gemoedstoestand van deze mensen als je niet ontzettend dankbaar bent voor alles wat ze doen? Als je niet volmondig ‘ja, graag!’ roept als ze hun hulp aanbieden? En ook, als je andersom jezelf niet ook zo wegcijfert voor hen?
Dan voelen ze zich gepikeerd.
Aan de kant geschoven. Onbegrepen. Ja, verontwaardigd zelfs. ‘Hoe durf je mijn goede bedoelingen zo te negeren? Weet je wel wat ik allemaal voor je over heb? Je ziet mij niet eens.’
En dit is precies waar het om gaat: de sterke behoefte om gezien en erkend te worden. Pleasen is in dit geval dus niet onzelfzuchtig, maar draait juist om het ego van de pleaser, het diepe verlangen om zich goed te voelen over zichzelf. En dat doen ze door de wensen van de ander belangrijker te maken dan zichzelf, in de hoop dat ze daar liefde voor terugkrijgen.
Veel van deze mensen hebben al jong in hun leven ervaren hoe pijnlijk het is om niet de liefdevolle aandacht te krijgen die een kind nodig heeft. Ze hebben geleerd dat liefde niet vanzelfsprekend is, je moet daar blijkbaar iets voor doen.
Het is niet vergezocht om te denken dat een kind zich in allerlei bochten gaat wringen om lief gevonden te worden. Opletten wanneer pappa of mamma in een slechte bui is, kijken hoe je het minste tot last kunt zijn, continue anticiperen op wat er van je verwacht wordt, soms zelfs klappen vermijden door je perfect te gedragen en je eigen behoeften ondergeschikt maken om de ander het naar de zin te maken.
Iedereen heeft schijt aan mijn grenzen!
Dit gedrag wordt jarenlang volgehouden, in de hoop dat er ooit wel erkenning en bevestiging voor terugkomt. Het wordt een patroon, een gewoonte, die op den duur bijna niet meer te doorbreken lijkt. De angst om mensen teleur te stellen wordt zo groot dat de pleaser over zich heen laat lopen, zich laat ondersneeuwen en zelfs in destructieve, narcistische relaties terecht kan komen. Logisch, want wat is nou een betere partner voor iemand met narcistische trekjes dan een pleaser die hem op een voetstuk zet?
De pleaser zal keer op keer gefrustreerd raken. “Iedereen heeft schijt aan mijn grenzen! Het is respectloos!” De trieste waarheid is dat dit zal blijven gebeuren, tenzij de pleaser respect voor zichzelf gaat hebben en daarnaar gaat leven. Maar dan echt. Niet zeggen dat er grenzen zijn en er vervolgens geen consequenties aan verbinden als er nonchalant mee omgegaan wordt.
In mijn individuele traject ‘De relatie met jezelf-de basis’ is zo’n 90% van mijn cliënten een pleaser. Er zijn vaak twee belangrijke redenen waarom ze besloten hebben te willen veranderen. Ten eerste, ze hebben het gevoel dat ze zichzelf lang geleden zijn kwijtgeraakt en niet meer echt weten wie ze zijn en wat ze in het leven willen. Ten tweede, ze vinden dat ze voor hun kinderen nu niet bepaald het toonbeeld zijn van hoe een liefdevolle relatie er uit ziet. Hun grootste angst is dat hun kinderen zich later ook laten ondersneeuwen en daarmee hun gevoel van eigenwaarde verliezen.
Je kunt een pleaser helpen door te vragen: “Wil je dit nu echt doen of doe je het omdat je bang bent dat ik je anders niet aardig vindt?”
Het is verleidelijk om gebruik te maken van de behulpzame aard van de pleaser, maar als je hem of haar wilt helpen te stoppen met zichzelf weg te cijferen, kan dat door duidelijk te maken dat ‘nee’ ook een antwoord is en dat je liefde niet verdwijnt als hij of zij ergens geen zin in heeft.
Meer interessante blogs:
Tekenen van een ongezonde relatie
Als jij al het werk doet in je relatie